Yayınlanma Tarihi: 11.06.2024
Etiketler: norovirüs, ishal, kusma, ateş, çocuk
Norovirüs nedir? Hangi hastalığa neden olur? Norovirüsler, Calicivirus ailesinde akut gastroenterite neden olan çeşitli bir virüs grubudur. Norovirüs, kusma, ishal ve gıda kaynaklı hastalıkların önde gelen nedenidir. Çok kolay ve hızlı yayılan norovirüs her yaştan insana bulaşabilir ve hastalık yapabilir. Birkez norovirüs geçirmiştim, tekrar geçirebilir miyim? Norovirüsün birçok farklı türü olduğundan hayatınızda birçok kez norovirüs hastalığına yakalanabilirsiniz. Bir tür norovirüs ile enfeksiyon geçirmek sizi diğer türlere karşı korumayabilir. Bu durum, norovirüs salgınları sırasında neden her yaştan bu kadar çok insanın enfekte olduğunu açıklayabilir. Norovirüs enfeksiyonuna yakalanma olasılığınız da kısmen genleriniz tarafından belirlenir. Hastalığın bulguları nelerdir? Mide bulantısı, kusma, karın ağrısı ve ishal enfeksiyonun başlıca bulgularıdır. Sıklıkla kusma ön plandadır. Ateş, başağrısı ve kas ağrısı gözlenebilir. Bir kişide genellikle norovirüse maruz kaldıktan 12 ila 48 saat sonra semptomlar gelişir. Norovirüs hastalığı olan kişilerin çoğu 1 ila 3 gün içinde iyileşir ancak birkaç gün daha virüsü yaymaya devam edebilirler. Norovirüs enfeksiyonunuz varsa kendinizi aşırı derecede hasta hissedebilir, günde birçok kez kusabilir veya ishal olabilirsiniz. Bu, özellikle küçük çocuklarda, yaşlı yetişkinlerde ve diğer hastalıkları olan kişilerde dehidrasyona yol açabilir. Susuz kalan çocuklar çok az gözyaşı dökerek veya hiç gözyaşı dökmeden ağlayabilir ve olağandışı derecede uykulu veya huzursuz olabilirler. Norovirüs nasıl bulaşır? Norovirüs bulaşmış bir kişiden yanlışlıkla ağzınıza küçük dışkı parçacıkları (örn: dışkı ile temas etmiş yüzeye dokunarak) veya kusmuk alarak norovirüs kapabilirsiniz. Norovirüs hastalığına yakalanırsanız, mikroskop olmadan göremediğiniz milyarlarca norovirüs parçacığını etrafa saçabilirsiniz. Sizi ve diğer insanları hasta etmek için yalnızca birkaç norovirüs parçacığı yeterlidir. Norovirüsü şu yollarla alabilirsiniz: Norovirüslü bir kişiyle doğrudan temas halinde olmak, örneğin onunla ilgilenmek, onunla yemek paylaşmak veya mutfak eşyaları yemek ya da onun hazırladığı yemeği yemek. Norovirüs ile kontamine olmuş yiyecekleri yemek veya sıvı içmek. Norovirüsün bulaştığı yüzeylere veya nesnelere dokunmak ve ardından yıkanmamış parmaklarınızı ağzınıza sokmak. Norovirüsten korunmak mümkün mü? 1-Korunmak için ilk ve en önemli kural; el yıkamadır. Ellerinizi sık sık en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkayın, özellikle: Tuvaleti kullandıktan veya bebek bezini değiştirdikten sonra. Yiyecekleri yemeden, hazırlamadan veya işlemeden önce. Kendinize veya bir başkasına ilaç vermeden önce. Kendinizi daha iyi hissettikten sonra bile ellerinizi sık sık yıkamaya devam etmeniz önemlidir. Norovirüs, kendinizi hasta hissetmeye başlamadan önce bile kusmuğunuzda veya dışkınızda bulunabilir. Kendinizi daha iyi hissettikten sonra virüs iki hafta veya daha uzun süre kakanızda kalabilir ve bu süre zarfında hala norovirüsü yayabilirsiniz. El dezenfektanı maalesef norovirüse karşı el yıkama kadar etkili değildir. El yıkamanın yanı sıra el dezenfektanları da kullanabilirsiniz, ancak el dezenfektanı el yıkamanın yerini tutmaz. 2-Yiyecekleri güvenli bir şekilde kullanın ve hazırlayın Yemeğinizi hazırlamadan ve yemeden önce: Meyve ve sebzeleri güzelce yıkayın. İstiridye ve diğer kabuklu deniz hayvanlarını en az 60°C iç sıcaklığa kadar iyice pişirin. Mutfak gereçlerini, tezgahları ve yüzeyleri düzenli olarak temizleyin ve sterilize edin. Norovirüsler ısıya nispeten dayanıklıdır ve 60°C’ye kadar yüksek sıcaklıklarda hayatta kalabilir. Hızlı buharda pişirme işlemleri gıdaları norovirüsleri öldürecek kadar ısıtmayabilir. Norovirüs ile kontamine olabilecek yiyecekler atılmalıdır. 3- Hasta olduğunuzda yiyecek hazırlamayın ve başkalarına bakım vermeyin Hasta olduğunuz süre boyunca ve belirtiler durduktan sonra en az 2 gün (48 saat) süreyle başkalarına yemek hazırlamamalı veya sağlık hizmeti vermemelisiniz. Bu aynı zamanda restoranlarda, okullarda, kreşlerde, uzun süreli bakım tesislerinde ve insanları norovirüse maruz bırakabilecekleri diğer yerlerde çalışanlar için de geçerlidir. 4- Yüzeyleri temizleyin ve dezenfekte edin Birisi kustuktan veya ishal olduktan sonra, tüm alanı hemen dezenfekte edin. Lastik veya tek kullanımlık eldiven giyin ve tüm alanı kağıt havluyla silin ve plastik bir çöp torbasına atın. Çamaşır suyu ile hazırlanan solusyonu etkilenen bölgede en az 5 dakika bırakın. Tüm alanı tekrar sabun ve sıcak su ile temizleyin. Çamaşırları yıkayın, çöpü çıkarın ve ellerinizi yıkayın. 5-Çamaşırları iyi yıkayın Üzerinde kusmuk veya kaka olabilecek kıyafetleri veya çarşafları derhal çıkarın ve yıkayın. Lastik veya tek kullanımlık eldiven giyin. Eşyaları sallamadan dikkatli bir şekilde tutun. Çamaşırları mümkün olan maksimum yıkama süresinde deterjan ve sıcak suyla yıkayın ve ardından makinede en yüksek ısı ayarında kurutun. Sonrasında ellerinizi sabun ve suyla yıkayın.